Infantino tái tranh cử FIFA 2027: Lời thách thức giữa cơn bão tẩy chay từ UEFA

BOGOTA, ngày 6 tháng 9 năm 2026 — Khi chiếc máy bay hạ cánh xuống sân bay quốc tế El Dorado, Gianni Infantino biết rằng câu hỏi đầu tiên từ các phóng viên sẽ không xoay quanh màn trình diễn của các đội tuyển trẻ tại World Cup U20 Nữ. Ông đã đúng. Nhưng thay vì né tránh, Chủ tịch FIFA đã chọn một thông điệp ngắn gọn, gần như thách thức: "Đúng nơi, đúng thời điểm." Bốn từ đó, trả lời cho câu hỏi về tương lai của ông trong cuộc phỏng vấn với Sky News, đã đặt dấu chấm cho mọi đồn đoán — Infantino sẽ ra tranh cử nhiệm kỳ thứ tư và cũng là nhiệm kỳ cuối cùng, kéo dài đến năm 2031. Tuyên bố này không đến trong bầu không khí hân hoan. Nó đến sau một thất bại tài chính hiếm hoi: kế hoạch bán cổ phần doanh thu World Cup thông qua một công ty thương mại con đã sụp đổ, buộc FIFA phải đưa ra lời xin lỗi hiếm hoi. UEFA, tổ chức bóng đá quyền lực nhất châu Âu, đã chính thức tuyên bố mất niềm tin vào nhà lãnh đạo 55 tuổi người Thụy Sĩ. Vài liên đoàn quốc gia, trong đó có Liên đoàn bóng đá Anh (FA), đã rút lại sự ủng hộ. Hạn chót đăng ký ứng cử viên là ngày 18 tháng 11 năm 2026. Đây là lúc con mắt trọng tài cần được bật lên: hãy gạt bỏ cảm xúc của khán đài, bỏ qua những lời hùng biện từ trụ sở UEFA tại Nyon, và soi chiếu tình huống này qua lăng kính luật lệ, cơ cấu quyền lực và dữ liệu hành chính. Bởi vì cuộc chiến này không diễn ra trên sân cỏ — nhưng nó có sức nặng phá vỡ cả hệ sinh thái bóng đá toàn cầu. Và nếu chúng ta nhìn từ góc độ điều hành, mọi tình huống đều có thể được phân tích, dự đoán và quy về một bản án cuối cùng.

Để hiểu được mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng này, chúng ta phải xem xét chuỗi sự kiện như một trọng tài xem lại băng hình. Điều luật số một của quản trị FIFA: doanh thu World Cup là trái tim tài chính của tổ chức. Nó chi phối mọi chương trình phát triển, mọi khoản hỗ trợ cho 211 liên đoàn thành viên. Kế hoạch mà FIFA đề xuất — bán một phần cổ phần trong doanh thu của các kỳ World Cup tương lai cho các nhà đầu tư bên ngoài thông qua một công ty thương mại con — nghe có vẻ như một đòn bẩy tài chính khôn ngoan. Nhưng dưới con mắt của các liên đoàn châu Âu, nó trông giống như việc bán đi gia bảo của cả gia đình. Hãy hình dung thế này: giống như một câu lạc bộ quyết định bán 10% doanh thu bản quyền truyền hình tương lai cho một quỹ đầu tư để lấy tiền mặt ngắn hạn. Với một câu lạc bộ, điều đó có thể là chấp nhận được. Với FIFA, nơi mà nguồn thu World Cup được xem như tài sản chung của toàn bộ nền bóng đá thế giới, nó trở thành vấn đề đạo đức và pháp lý. Số liệu ở đây không nói dối: FIFA đã lên kế hoạch cho chu kỳ 2026-2026 với tổng doanh thu dự kiến vượt 11 tỷ USD (dữ liệu từ báo cáo tài chính công bố tháng 3/2026), phần lớn đến từ World Cup 2026 tại Bắc Mỹ. Bán cổ phần trong một dòng tiền ổn định như vậy không chỉ là quyết định kinh tế, nó là quyết định xác lập tiền lệ cho hàng thập kỷ. Thất bại của kế hoạch, dẫn đến lời xin lỗi từ FIFA — một hành động gần như chưa từng có trong lịch sử hành chính của tổ chức này — cho thấy mức độ sai lầm của tính toán này. Trong các trận đấu trước mùa giải quan trọng, khi một CLB thanh lý một cầu thủ chủ chốt, câu hỏi luôn là: ai là người chịu trách nhiệm về lỗ hổng chiến thuật được tạo ra? Ở đây, lỗ hổng không phải trong đội hình, mà trong chiến lược của tầng lớp lãnh đạo.

UEFA không chỉ đơn thuần phản đối kế hoạch tài chính. Họ dùng từ ngữ mạnh hơn nhiều. Trong các tuyên bố được đưa ra trong tuần qua, Liên đoàn bóng đá châu Âu đã mô tả việc mất niềm tin vào Infantino như một kết luận không thể tránh khỏi. Họ không chỉ nói về việc rút lui sự ủng hộ cho nhiệm kỳ tiếp theo của ông; họ còn đặt lên bàn cân khả năng tẩy chay các giải đấu do FIFA tổ chức — bước đi thậm chí còn gây rung chuyển hơn cả việc thành lập giải đấu ly khai. Nói một cách thẳng thắn, UEFA đang đưa ra một thẻ đỏ trực tiếp: nếu trong bóng đá, thẻ đỏ có nghĩa là một cầu thủ phải rời sân, thì trong quản trị, việc tẩy chay World Cup có nghĩa là toàn bộ đội ngũ quyền lực nhất (châu Âu, nơi sở hữu 13 trong số 32 suất dự World Cup 2026) đe dọa sẽ hủy diệt giá trị thương mại của thương hiệu FIFA. Giống như một VAR review khi phát hiện lỗi nghiêm trọng — các liên đoàn châu Âu tin rằng họ đang xem một tình huống mà FIFA đã đi quá xa so với nhiệm vụ điều hành của mình. Liên đoàn bóng đá Anh, một trong những thành viên sáng lập và có ảnh hưởng nhất của FIFA, đã đi đầu trong việc rút lại sự ủng hộ. Hành động này không nên bị đánh giá thấp: FA sở hữu một ghế trong Hội đồng FIFA và đại diện cho một nền bóng đá có doanh thu giải đấu quốc nội cao nhất thế giới (Giải Ngoại hạng Anh tạo ra hơn 7 tỷ USD mỗi mùa, tương đương gần 60% doanh thu của FIFA trong cả chu kỳ 4 năm — cần phải nhắc lại để thấy chiều sâu của bài toán quyền lực). Khi một tổ chức mạnh như FA rút lại sự ủng hộ, tiếng vang của nó có khả năng lan tỏa, giống như một cầu thủ trụ cột bị chấn thương đầu gối và cả hàng phòng ngự bắt đầu rối loạn.

Bối cảnh đối đầu này càng trở nên thú vị khi đặt cạnh quy mô và nguồn lực của hai bên — một cuộc so sánh mà tôi đã theo dõi qua nhiều chu kỳ bầu cử của cả FIFA lẫn các liên đoàn châu lục. Xét về thẩm quyền pháp lý, FIFA nắm quyền tuyệt đối trong việc công nhận các giải đấu quốc tế: theo Điều 79 của Điều lệ FIFA, mọi trận đấu giữa các đội tuyển quốc gia phải có sự cho phép của FIFA. Không có sự cho phép đó, các trận giao hữu quốc tế hay các giải đấu khu vực sẽ không có tính hợp pháp và cầu thủ tham gia có thể bị cấm thi đấu cho câu lạc bộ của họ. Đây là bản chất của vũ khí hạt nhân mà FIFA có trong tay. Nhưng UEFA cũng có vũ khí của riêng mình: không có các đội tuyển châu Âu — và quan trọng hơn, không có các trọng tài, nhân viên vận hành, luồng truyền thông khổng lồ từ các quốc gia châu Âu — thì World Cup trở thành một sản phẩm truyền hình có chất lượng thấp hơn đáng kể. Năm 2026, World Cup tại Nga đạt tổng cộng 3,5 tỷ lượt người xem, với gần một nửa trong số đó đến từ châu Âu. Con số này đến từ dữ liệu của chính FIFA (báo cáo phát sóng công bố tháng 12/2026), và nó cho thấy một sự phụ thuộc lẫn nhau: FIFA cần UEFA nhiều hơn UEFA cần FIFA nếu xét về lợi ích truyền thông ngắn hạn. Đây là điểm mù xuất hiện trong tư duy của ban lãnh đạo cấp cao tại Zurich: họ có xu hướng tin tưởng vào sức mạnh thể chế (điều lệ, quy tắc) mà đánh giá thấp sức mạnh kinh tế thực dụng của các quốc gia châu Âu.

Không có một cuộc khủng hoảng quản trị nào diễn ra trong chân không, và đây là một trong những thời điểm cần xem xét các chiều kích tài chính như một trọng tài xem xét tình huống phạm lỗi từ nhiều góc độ — mỗi góc quay cho một lớp thông tin khác nhau. Nếu chúng ta lập một bảng rủi ro cho kịch bản hiện tại — giống như cách tôi đã làm khi theo dõi 335 lần VAR can thiệp tại World Cup 2026 để nhận ra rằng các quyết định được cải thiện đáng kể sau vòng bảng — chúng ta sẽ thấy rõ bức tranh toàn cảnh. Hãy nhìn vào rủi ro thể chế: hiện tại, các quốc gia châu Âu nắm giữ một trong những con bài quyết định. Theo dữ liệu FIFA công bố năm 2026, trong số 211 liên đoàn thành viên, 55 liên đoàn thuộc UEFA, chiếm tỷ trọng lớn nhất về số phiếu trong Đại hội FIFA (so với 54 của CAF châu Phi, nhưng khối châu Phi không đồng nhất về lợi ích như khối châu Âu). Tuy nhiên, con số phiếu không phải là tất cả — giống như tỷ lệ kiểm soát bóng không quyết định kết quả trận đấu nếu không có bàn thắng. Infantino có thể sống sót qua một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm nhờ vào sự ủng hộ của các liên đoàn châu Á (46 phiếu) và châu Phi, những nơi đã nhận được nguồn tài chính phát triển đáng kể từ FIFA trong nhiệm kỳ của ông. Sự phân cực này làm cho cuộc bầu cử năm 2027 trở thành một cuộc trưng cầu ý dân: các quốc gia đang phát triển bóng đá nhìn vào dòng tiền FIFA và thấy một chủ tịch đang mang lại nguồn lực; các quốc gia châu Âu giàu có nhìn vào quản trị và thấy một chủ tịch quá tập trung quyền lực. Khoảng cách nhận thức này là một phần lý do tại sao, bất chấp sự phản đối kịch liệt, tôi tin rằng Infantino vẫn có lộ trình rõ ràng để giành chiến thắng trong cuộc bỏ phiếu dự kiến diễn ra tại Đại hội FIFA ở Paris vào tháng 3/2027.

Điểm đáng chú ý nhất trong tuyên bố của Infantino — lời nói "Đúng nơi, đúng thời điểm" — không phải là một sự ngẫu nhiên. Đó là một chiêu thức quản lý câu chuyện có tính toán. Giống như trên sân bóng, khi một trọng tài thổi một quả phạt đền gây tranh cãi, cách trọng tài đó điều khiển trận đấu trong năm phút tiếp theo thường có tác động lớn đến việc các cầu thủ có chấp nhận quyết định hay không. Đặt trong bối cảnh này, việc Infantino không trả lời trực tiếp tại sự kiện World Cup U20 Nữ, nhưng chọn thời điểm phỏng vấn với Sky News ngay sau khi làn sóng chỉ trích dâng cao cho thấy ông muốn chủ động định khung câu chuyện thay vì bị động đối phó. Sky News, một kênh tin tức có trụ sở tại Anh — không phải một kênh truyền hình của FIFA — được chọn làm nơi tuyên bố tái tranh cử. Điều này không phải là ngẫu nhiên: đó là nỗ lực gửi thông điệp trực tiếp đến khán giả châu Âu, vượt qua rào cản của các tuyên bố chính thức từ Zurich. Trong các bản tin bóng đá, khi một HLV bị chỉ trích dữ dội trên các mặt báo, cách ông ta xử lý buổi họp báo tiếp theo thường là tín hiệu về vị thế của ông trong phòng thay đồ. Infantino, thông qua việc lựa chọn kênh truyền thông của đối thủ để tuyên bố ý định của mình, đang gửi tín hiệu rằng ông không cúi đầu trước áp lực. Người phát ngôn của FIFA sau đó đã xác nhận rằng quyết định tái tranh cử của ông là không thay đổi bất chấp những diễn biến gần đây, biến lời xin lỗi về kế hoạch bán cổ phần thất bại trở thành một ghi chú cuối trang thay vì một vết đen định mệnh trên lý lịch của ông.

Câu hỏi lớn ở đây — và nó có thể khiến nhiều người ngạc nhiên — là liệu các mối đe dọa tẩy chay của UEFA có đủ răn đe để làm sụp đổ cấu trúc FIFA hay không. Cảm xúc nói rằng có, bởi vì hãy nhìn vào thực lực của giải đấu cấp CLB châu Âu — Champions League, một sản phẩm của UEFA, tạo ra khoảng 3,9 tỷ USD mỗi mùa (báo cáo tài chính UEFA năm 2026). Giải đấu này chiếm trái tim của truyền thông toàn cầu. Nhưng luật lệ — luật của trò chơi quản trị — nói rằng không, và đây là nơi mà những người yêu bóng đá cần tách biệt cảm xúc khỏi thực tế hành chính. Thứ nhất, khái niệm "tẩy chay World Cup" của UEFA không giống như một quyết định hành chính đơn thuần; nó đòi hỏi sự đồng thuận của tất cả 55 liên đoàn thành viên, và điều này rất khó đạt được đồng đều. Kazakhstan, một thành viên UEFA nằm ở trung tâm châu Á, có thể không nhìn thế giới qua lăng kính của Anh hay Đức. Ngoài ra, tẩy chay có nghĩa là các đội tuyển châu Âu — như Pháp, Đức, Tây Ban Nha, Anh — sẽ không tham dự World Cup 2026, 2030 và xa hơn. Với các liên đoàn quốc gia châu Âu, việc bỏ lỡ một kỳ World Cup nghĩa là họ mất một nguồn doanh thu lớn và — quan trọng không kém — sân khấu để phát triển các cầu thủ trẻ của họ trên đấu trường quốc tế. Các cầu thủ, câu lạc bộ và người hâm mộ sẽ tạo ra áp lực khổng lồ chống lại quyết định này. Nhà phân tích dữ liệu có thể chỉ ra rằng ở 5 kỳ World Cup gần nhất, các đội tuyển châu Âu đã giành chức vô địch 4 lần (2026, 2026, 2026, 2026, 2026 — ngoại trừ chiến thắng của Argentina năm 2026). Điều này tạo ra một nền văn hóa chiến thắng mà người hâm mộ châu Âu vô cùng tự hào; việc từ bỏ giải đấu này sẽ là một sự thất bại tâm lý và được xem là bước lùi. Vì vậy, tôi cho rằng lời đe dọa tẩy chay của UEFA, dù rất ồn ào, có khả năng được dùng như một con bài mặc cả để đạt được các nhượng bộ về quản trị — ví dụ như yêu cầu giới hạn nhiệm kỳ nghiêm ngặt hơn, yêu cầu minh bạch tài chính lớn hơn, hoặc yêu cầu một ghế quyền lực cao hơn trong các ủy ban FIFA — chứ không phải là một quyết định về nguyên tắc cuối cùng. Trong bóng đá, các hậu vệ thường có xu hướng phạm lỗi chiến thuật ở khu vực giữa sân để ngăn chặn pha phản công, chấp nhận một quả phạt trực tiếp thay vì cho đối phương có cơ hội đối mặt thủ môn. UEFA, bằng cách đẩy căng thẳng lên mức tối đa, đang thực hiện một pha phạm lỗi chiến thuật — không phải để nhận thẻ đỏ (rời khỏi hệ sinh thái FIFA), mà chỉ để phá vỡ nhịp tấn công của đối thủ.

Nghĩa vụ pháp lý của các bên bây giờ nằm gọn trong điều lệ của FIFA và luật quản trị thể thao quốc tế. Điểm cần chú ý là FIFA, với tư cách là tổ chức điều hành, có tiền lệ trong việc trừng phạt các liên đoàn hoặc tổ chức khu vực vi phạm điều lệ của mình. Điều 14 của Điều lệ FIFA trao quyền cho Hội đồng FIFA đình chỉ bất kỳ liên đoàn nào vi phạm điều lệ. Nếu UEFA tẩy chay World Cup, FIFA có thể coi đó là vi phạm điều lệ và đình chỉ tất cả các câu lạc bộ và đội tuyển quốc gia thuộc UEFA tham gia các giải đấu quốc tế. Trong thực tế, một kịch bản như vậy sẽ gần như chắc chắn dẫn đến sự hỗn loạn và một cuộc khủng hoảng pháp lý kéo dài nhiều năm — và có thể dẫn đến sự sụp đổ của hệ thống bóng đá quốc tế như chúng ta biết. Nhưng đây là lúc sự thận trọng được áp dụng: trong phạm vi điều 14 này, tôi phải thừa nhận rằng cách diễn giải của FIFA về điều khoản đình chỉ là hoàn toàn phụ thuộc vào bối cảnh chính trị. Thực thi pháp lý trong lĩnh vực quản trị thể thao không giống như trọng tài thổi phạt việt vị — nó không có một đường kẻ rõ ràng trong bức tranh. Một tình huống như vậy là một vùng xám quản trị, và trọng tài chính ở đây không ai khác chính là lợi ích kinh tế của tất cả các bên.

Hạn chót ngày 18 tháng 11 sẽ là mốc thời gian đầu tiên của loạt trận play-off quyết định này. Đây là thời điểm mọi tuyên bố sẽ dịch thành hành động: liệu các ứng cử viên khác có xuất hiện? Các liên đoàn châu Âu sẽ chính thức đề cử một ứng cử viên đối lập chứ? Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các cuộc bầu cử của các tổ chức thể thao quốc tế của tôi, một cuộc bầu cử có sự tham gia của một ứng cử viên đối lập có uy tín sẽ luôn tạo ra một cuộc chơi hai chiều. Trong lịch sử FIFA, các cuộc bầu cử có tính cạnh tranh cao thường rất hiếm: năm 2026, Sepp Blatter đánh bại Lennart Johansson; năm 2026, Blatter tái đắc cử đối đầu với Issa Hayatou; năm 2026, Infantino chiến thắng sau 2 vòng bỏ phiếu. Một cuộc bầu cử không cạnh tranh — nơi Infantino là ứng cử viên duy nhất — sẽ củng cố lời cáo buộc của UEFA rằng FIFA là một tổ chức độc đoán. Nhưng một cuộc đua cạnh tranh có thể tạo ra một sự phân cực mới, và điều đó có thể làm suy yếu vị thế của Infantino ngay cả khi ông thắng với đa số phiếu áp đảo. Vũ khí bí mật của UEFA có thể là tìm kiếm một nhân vật có uy tín đến từ châu Phi hoặc châu Á — người có thể tập hợp được một khối phiếu đông đảo từ các quốc gia đang phát triển cộng với toàn bộ khối châu Âu. Có một lịch sử trong đó: khi Blatter bị thách thức bởi vận động hành lang chống tham nhũng vào năm 2026, các cuộc điều tra của FBI đã khiến nhiều quan chức FIFA phải từ chức. Quá khứ cho thấy sự ổn định của FIFA có thể bị phá vỡ nhanh hơn so với cái mà các nhà phân tích gọi là "tính bất khả xâm phạm" của các thể chế quyền lực.

Sai lầm của kế hoạch bán cổ phần doanh thu World Cup sẽ không biến mất — nó sẽ trở thành một phần trong báo cáo đánh giá nhiệm kỳ của Infantino, giống như một chiếc thẻ vàng trong lý lịch thi đấu của một cầu thủ. Ngày 12 tháng 6 năm 2027, các đại biểu của 211 liên đoàn thành viên sẽ bỏ phiếu tại Paris. Nếu có một bài học từ giải phẫu 335 lần VAR can thiệp của tôi tại World Cup 2026, thì đó là: các quyết định được cải thiện đáng kể khi có thêm thông tin. Và trong cuộc bầu cử này, thông tin chính là số phiếu từ các quốc gia có nền kinh tế bóng đá phát triển. Liệu Infantino có vượt qua được như một nhà điều hành không thể bị đánh bại, hay liệu các liên đoàn — nơi chiếm phần lớn GDP bóng đá thế giới — có tạo ra một bước ngoặt lớn? Câu trả lời nằm trong thái độ của mỗi hiệp hội, mỗi lá phiếu — điều này hoàn toàn không thể được quyết định bởi một VAR từ trên trời soi xuống. Cuối cùng, không có trọng tài nào có thể thổi còi kết thúc trận đấu bởi vì trận đấu này diễn ra trong một văn phòng, trong một cuộc họp kín, trong một cuộc trò chuyện riêng tư giữa hai chủ tịch tại hành lang khách sạn ở Paris. Và ở đây, trong bóng tối của sự không chắc chắn đó, điều duy nhất tôi có thể nói là: hãy giữ cho đôi mắt của bạn mở to như một trọng tài — không cổ vũ ai cả, chỉ tìm người đúng.