Đằng sau áo số 10 của Ritsu Doan: Lời tuyên chiến hay lời tự thú của bóng đá Nhật Bản?

Đêm qua, Liên đoàn bóng đá Nhật Bản (JFA) chính thức công bố danh sách số áo đội tuyển quốc gia cho chuỗi trận giao hữu tháng 9-10. Thông tin này đến tay tôi lúc 23 giờ 47 phút — tôi đã không ngủ được. Không phải vì phấn khích, mà vì một câu hỏi cứ lảng vảng trong đầu: Tại sao chúng ta lại coi việc trao áo số 10 cho Ritsu Doan là tin tốt? Ritsu Doan nhận áo số 10. Hai tân binh Koki Matsuki và Kaina Tanimura lần đầu được triệu hồi, lần lượt khoác áo số 19 và 31. Takefusa Kubo giữ số 20, Ayase Ueda giữ số 18, Hiroki Ito giữ số 21. Lịch thi đấu: 24/9 gặp Uruguay tại Miyagi, 28/9 gặp Venezuela tại Hiroshima, 1/10 gặp Ecuador tại Kanagawa, và 5/10 gặp đối thủ chưa xác định tại Tokyo. Bốn trận trong 12 ngày. Đây không còn là chuyến đi xây dựng đội ngũ — đây là bài kiểm tra bản lĩnh thật sự. Tôi đã tuyên chiến với bóng đá phòng ngự từ năm 2026, và đến giờ vẫn chưa ai đủ dũng cảm để nhận lời. Nhưng với thông tin về số áo đội tuyển Nhật Bản lần này, tôi nhận ra một điều: JFA đang mắc cùng một căn bệnh cũ. Họ nói về World Cup 2026, họ đặt mục tiêu vô địch thế giới, nhưng cách họ xây dựng đội hình lại đang đi ngược lại chính khẩu hiệu đó. Doan mặc áo số 10. Điều này có ý nghĩa gì trong bối cảnh thực tế? Trong văn hóa bóng đá Nhật Bản, số 10 không chỉ là con số — đó là biểu tượng. Đó là người mà cả đội sẽ nhìn vào khi mọi thứ sụp đổ. Đó là trái tim tấn công của SAMURAI BLUE. Nhưng hãy để tôi nói thẳng: việc trao số 10 cho Doan trong bối cảnh này là quá sớm hoặc quá muộn, tùy vào cách bạn nhìn. Nếu Doan thực sự là người kế thừa lý tưởng cho vai trò số 10, tại sao phải đợi đến tận bây giờ? Nếu anh ấy chưa sẵn sàng, tại sao lại đặt anh ấy vào vị trí chịu áp lực cao nhất trước một chuỗi trận khắc nghiệt với ba đối thủ Nam Mỹ? Kubo, Ueda và Ito đều giữ số áo cũ. Điều này cho thấy JFA đang xây dựng trên nền tảng ổn định. Nhưng ổn định có phải là điều tốt? Trong bóng đá hiện đại, sự ổn định quá lâu có thể trở thành trì trệ. Ba cầu thủ này đều đã chứng minh giá trị ở châu Âu — Kubo ở Real Sociedad, Ueda ở LOSC Lille, Ito ở Bayern Munich. Nhưng chính vì thế, họ cũng đang đối mặt với lịch thi đấu dày đặc với câu lạc bộ. Bốn trận trong 12 ngày cho đội tuyển quốc gia, cộng thêm lịch league, cộng thêm di chuyển xuyên lục địa — đây là công thức cho FIFA virus. Tôi đã sống sót qua mùa đông đại dịch bằng những chiếc Zoom vỡ tiếng, nơi mà cảm xúc thật được phát sóng. Qua 52 năm theo dõi bóng đá, tôi đã thấy quá nhiều tài năng Nhật Bản bị phá hủy bởi chính sự thiếu cẩn thận trong quản lý thể lực. Kubo, Ueda, Ito — họ là những viên kim cương quý giá. Nhưng kim cương cũng có giới hạn chịu lực. Nói về hai tân binh. Matsuki từ Southampton nhận áo số 19, Tanimura từ Yokohama F. Marinos nhận áo số 31. Đây là những con số của sự thử thách, không phải của sự khẳng định. JFA đang nói: "Chúng tôi đang theo dõi các bạn, nhưng các bạn phải chứng minh." Điều này không tệ, nhưng nó cũng không đủ tốt. Matsuki, ở tuổi năm nay, đang chơi cho Southampton — một CLB đang vật lộn ở Championship Anh. Tanimura khoác áo Yokohama F. Marinos, một đội bóng J-League. Không ai trong số họ đến từ những sân khấu lớn nhất châu Âu. Vậy tại sao JFA lại chọn họ? Câu trả lời nằm ở chiến lược dài hạn: JFA đang thử nghiệm, đang mở rộng tầm nhìn, đang tìm kiếm những gương mặt mới cho World Cup 2026. Nhưng thử nghiệm trong bối cảnh bốn trận đấu với Uruguay, Venezuela, Ecuador — ba đội bóng Nam Mỹ có lối chơi pressing cực kỳ khắc nghiệt và lối đá thể lực khác biệt hoàn toàn so với châu Á. Đây không phải là môi trường lý tưởng để thử nghiệm. Đây là môi trường để chứng minh hoặc phủ nhận. Tôi có thể sai ở đâu? Có thể JFA đã có kế hoạch cụ thể cho Matsuki và Tanimura — cho họ đá chính từ đầu để tạo áp lực buộc họ phải trưởng thành nhanh. Có thể Doan thực sự đã sẵn sàng cho áo số 10 và tôi đang phóng đại rủi ro. Có thể ba trận gặp Uruguay, Venezuela, Ecuador sẽ cho thấy Nhật Bản đã tiến bộ vượt bậc so với World Cup 2026. Nhưng theo kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi trong hơn nửa thế kỷ, khi một đội tuyển công bố danh sách số áo mà không kèm theo chiến thuật cụ thể, đó thường là dấu hiệu của sự thiếu chuẩn bị hoặc sự quá tự tin. JFA đang nói "vô địch World Cup không thể đạt được bằng cảm xúc" — lời nói đúng, nhưng hành động của họ có đang đi đúng hướng? 68 tuổi, tôi không cần phải đuổi theo xu hướng; tôi là người tạo ra chúng rồi bỏ lại phía sau. Và đây là xu hướng tôi thấy: bóng đá Nhật Bản đang ở ngã ba đường. Hoặc họ xây dựng một đội hình thực sự mạnh mẽ cho World Cup 2026, hoặc họ tiếp tục lặp lại vòng tròn quen thuộc — kỳ vọng cao, thất vọng lớn. Trận đầu tiên với Uruguay vào ngày 24/9 sẽ là câu trả lời đầu tiên. Không phải câu trả lời cho tôi — mà cho chính JFA.