Ngày 21/9 Asiad: Chờ một dấu ấn từ thể thao Việt Nam

Hai tấm huy chương đồng trong ngày thi đấu đầu tiên, một từ môn thể thao mới toanh tên là teqball và một từ karate kata, không đủ để xoa dịu câu hỏi lớn nhất đang treo lơ lửng trên đầu đoàn thể thao Việt Nam: dấu ấn thực sự của kỳ đại hội này nằm ở đâu?

Bóng chuyền nữ, môn thể thao mang theo nhiều kỳ vọng nhất, đã dừng bước tại tứ kết sau khi thua Trung Quốc 0-3. Không có chi tiết nào về tỷ số từng set, không có tên cầu thủ nào được nhắc đến, không có bất kỳ con số thống kê nào. Chỉ một câu ngắn gọn như một nhát cắt. Cách thức đưa tin ấy, theo kinh nghiệm theo dõi các giải đấu châu Á của tôi, cho thấy đây là kết quả được tổng hợp từ bảng huy chương chứ không phải từ sân đấu.

Teqball là câu chuyện thú vị nhất của ngày. Thái Lan giành ba huy chương vàng trong một ngày, còn Việt Nam có một huy chương đồng nội dung đôi nam nữ. Một môn thể thao mới du nhập vào chương trình ASIAD, và sự phân tầng đã diễn ra ngay lập tức. Điều đó nói lên rằng bất kỳ môn thể thao nào, dù mới đến đâu, cũng nhanh chóng bị phân hóa theo đầu tư và chiến lược.

Trong khi đó, bắn súng — môn thể thao mang theo "kỳ vọng lớn" — lại có cả ba xạ thủ đều trượt vòng loại. Có lẽ khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế nằm ngay ở đó: huy chương đến từ những môn ít ai chú ý, còn những môn được chờ đợi lại không tạo ra bất kỳ dấu ấn nào.

Thế nhưng, quan trọng hơn cả, là câu hỏi về cấu trúc. Bóng chuyền nữ Việt Nam thua Trung Quốc ở tứ kết không phải là một cú sốc. Đó là kết quả bình thường của một đội bóng xếp ở mức thứ ba châu Á khi gặp phải một ứng viên vô địch ngay ở vòng knockout đầu tiên. Vấn đề thực sự, như tôi đã quan sát ở nhiều kỳ đại hội thể thao, không phải là tại sao thua Trung Quốc, mà là liệu họ có thể vượt qua được Hàn Quốc hay Thái Lan để tiến sâu hơn hay không. Tấm vé tứ kết chạm trán Trung Quốc ngay từ trận đấu sinh tử đầu tiên — một chút may mắn ở vòng bảng cũng có thể thay đổi cả hành trình.

Karate kata mang lại một tấm huy chương đồng theo nhánh vớt vát — sau thất bại trước vận động viên Nhật Bản, đô vật Việt Nam đã thắng hai trận trước các đối thủ Hàn Quốc và Singapore. Vòng thua này là cấu trúc của giải đấu, không phải sự thay đổi trình độ.

Nhìn tổng thể, ngày đầu tiên của đoàn thể thao Việt Nam tại ASG lần thứ 20 đã cho thấy một bức tranh phân tán: huy chương đến từ các môn thể thao kỹ năng và mới nổi, không phải từ các môn chủ lực. Điều này đặt ra câu hỏi chiến lược lớn hơn cho thể thao nước nhà: liệu có nên tiếp tục đầu tư vào những môn có chu kỳ phát triển dài như bóng chuyền, hay chuyển hướng sang những môn thể thao mới nổi, có chi phí đầu tư thấp hơn và có khả năng mang về huy chương nhanh hơn?

Trong bối cảnh chu kỳ Olympic LA 2028 mới bắt đầu, đây là thời điểm vàng để đánh giá lại toàn bộ chiến lược. Một thất bại ở tứ kết bóng chuyền không phải là dấu hiệu của sự suy thoái — nó là một mốc đo. Điều quan trọng là những gì xảy ra trong hai năm tới: đội tuyển bóng chuyền nữ có đánh bại được Hàn Quốc hay Thái Lan trong các giải đấu sau không? Đó mới là câu hỏi thực sự.

Khi sân vận động vắng lặng, ta nghe rõ nhịp đập của trò chơi.